Bernard Villers - La couleur manifeste

453057

13/09/2018 - 28/10/2018

De onmiskenbare kleur, de tentoonstelling van Bernard Villers in de Botanique, bevestigt de poëtische en gevoelige kracht van de kleur. Onmiskenbaar is de kleur zeker: ze is niet gewoon aanwezig in zijn werk, ze wordt het onderwerp ervan. Los van elke weergave van de realiteit is ze vrij om te worden verteld en emoties op te wekken. Van bij de ingang van de tentoonstelling wordt de bezoeker uitgenodigd om de hele ruimte in een oogopslag op te nemen en een eigen leestraject te creëren, waarin werken worden samengebracht waar soms dertig jaar tussen zit. Die kunnen verschillen op het vlak van voornemens en ideeën, maar ze stellen steeds de kracht van de kleur in vraag. Het volstaat om te bewegen om de effecten te onderscheiden op het oppervlak van werken zoals een Pruisisch blauw naast een Senegalees geel, of een Engels rood dat zich meet met een Veronees groen. Door nog dichter te komen, ontdekt men de beeldende materie en de invloed van het licht hierop.
Na een opleiding aan de École nationale supérieure des Arts visuels - La Cambre in monumentale schilderkunst, een workshop geleid door Paul Delvaux en vervolgens door Jo Delahaut, zet Bernard Villers zijn beeldend onderzoek voort en stelt hij de traditionele onderdelen van het medium in vraag: het doek, het raam, het kader. Hij kiest bijvoorbeeld doeken uit licht katoen en speelt met hun transparantie om de kleuren te versterken of verzachten. Vervolgens kiest hij protocollen, dat betekent dat hij een reeks precieze beperkingen definieert die een invloed hebben op de omstandigheden en het verloop van zijn werk. Zijn werk wordt overigens gevoed door artistieke, filosofische of literaire verwijzingen, en hij schept een familie van kunstenaars en auteurs die hem inspireren en zijn benadering voeden: Schwitters, Malevitsj, Barthes, Pessoa, Perec, om er maar enkele te noemen. In de loop van deze jaren van verkenning linkt hij de kunst aan het alledaagse leven. Het dagelijks leven doet zijn intrede in de schilderkunst door gevonden voorwerpen te gebruiken, zoals trekkers, kratten, paletten, zittingen van stoelen en gedemonteerde lades waarvan hij de oorspronkelijke bestemming verdraait.
In zijn onderzoek rond de drager kijkt hij zowel naar de voorkant als naar de achterkant, maar ook naar de rand en de mogelijkheden om te verknippen, vouwen, buigen, doorboren. Deze concrete mechanismen brengen een dialoog met de ruimte tot stand en verruimen het veld van het medium door met eenvoudige middelen de manieren te vermenigvuldigen om de kleur waar te nemen. De werken in reliëf, die lichtjes verwijderd van de muur of net ertegen zijn geplaatst, op de grond of hangend, nodigen de bezoeker uit om met de parallax te spelen, met andere woorden zich te verplaatsen in de ruimte om nieuwe aspecten van het werk te ontdekken. Deze werken zijn ook onderworpen aan het spel van licht en schaduw, aan de effecten van de weerkaatsing van (en in) de nabije omgeving, en wekken nieuwe emoties op.
Bernard Villers koos voor de schilderkunst zoals hij wat later voor het boek koos. Zo kruisen kleuren en woorden elkaar, in een permanente heen-en-weerbeweging. Sterker nog, de schilderkunst en het boek worden zijn middelen om de kleur te laten lezen en de woorden te laten zien. Door in 1976 de uitgeverij op te richten, plaatst hij zichzelf opzettelijk in de kantlijn van de kunstmarkt, samen met de kunstenaars die van het boek een volwaardig medium hebben gemaakt en de heersende principes doen wankelen. Het kunstobject hoeft niet langer uniek te zijn om een oeuvre te worden, het wordt veelvoudig en in reeks geproduceerd, toegankelijk voor een ruimer publiek.
In deze tentoonstelling komt het oeuvre tot ontplooiing, klaarblijkelijk op een complexere wijze bij de tweede lezing dan op het eerste gezicht. Niets wordt van meet af aan meegegeven en toch wordt alles op eenvoudige en heldere wijze geleverd. De materialen zijn bewust gekozen omwille van hun eigenschappen, de gebaren zijn begrijpelijk en weinig talrijk, de beslissingen zonder compromissen. Geen valse schijn: wat je ziet is wat er is gemaakt, de opgelegde beperkingen zijn zichtbaar, met een geduchte vrijpostigheid, in tegenstelling tot bepaalde abstracte schilders voor wie het proces minder belangrijk is dan de materie. Dat maakt dit oeuvre onmiskenbaar actueel. Hoewel het poëtisch is, is het niet minder rigoureus, en terwijl het over zichzelf praat, is het een uitgelezen voorrecht om Bernard Villers het te horen nuanceren.
Cécile Vandernoot
Juni 2018

Praktische info

  • Botanique
    • Koningsstraat 236
    • 1210 Sint-Joost-Ten-Node
  • Prijs
    • Kinderen: 3.5 €
    • Werkzoekenden: 3.5 €
    • Normaal: 5.5 €
    • Senioren: 4.5 €
    • Jongeren: 4.5 €
  • Openingsuren
    • Woensdag  12:00 - 20:00
    • Donderdag  12:00 - 20:00
    • Vrijdag  12:00 - 20:00
    • Zaterdag  12:00 - 20:00
    • Zondag  12:00 - 20:00