Martelaarsplein

2
Martelaarsplein

Het Martelaarsplein is de eerste belangrijke verwezenlijking van neoclassicistische architectuur in Brussel. Het plein heette eerst Sint-Michielsplein en werd ook place de la Blanchisserie genoemd naar de blekerij waar de lakens werden gedroogd. De nieuwe naam moest de slachtoffers herdenken die vielen tijdens de bloedige septemberdagen van 1830. Het initiatief voor de bouw van een homogeen architecturaal geheel van woningen kwam van privéontwikkelaars, maar werd nadien overgenomen door de Stad Brussel, die de realisatie ervan, met de goedkeuring van Karel van Lotharingen, toevertrouwde aan ingenieur-architect Claude Fisco. Deze inspireerde zich op bestaande voorbeelden in Parijs en Londen en eerdere realisaties van Jules-Hardouin Mansart. De gevelfronten van het plein worden gekenmerkt door een benedenverdieping met schijnvoegen bekroond door een bovenbouw in kolossale orde, geritmeerd door pilasters. De rijker uitgewerkte hoekpaviljoenen, op hun beurt voorzien van zuilen, doorbreken de lange aaneenschakeling van identieke traveeën. Zo hebben de paviljoenen op de hoek van de Peterseliestraat en de Sint-Michielsstraat bovenaan een opengewerkte balustrade met siervazen, guirlandes en ossenkoppen in reliëf. De noordelijke en zuidelijke pleinwand worden gedomineerd door een centraal fronton dat zeven traveeën overspant. Het volledige complex werd gebouwd tussen 1774 en 1776. Na de voltooiing werden de huizen aan particulieren te koop aangeboden, maar het nam enige tijd in beslag alvorens er ook daadwerkelijk kopers interesse hadden voor dit vernieuwende concept. 
Centraal op het plein trekt het memoriaal van de Martelaren de aandacht. Deze crypte is een eerbetoon aan de slachtoffers die vielen tijdens de strijd om de Belgische onafhankelijkheid in september 1830. Het geheel is opgevat als een vierkante, overdekte galerij met rondboogarcades die uitgeven op een binnenplein waar het nationaal monument staat. Dat laatste is bekroond met een marmeren beeld van de Vrijheid met aan haar voeten de Belgische leeuw. Beide zijn het werk van beeldhouwer Guillaume Geefs. (B 10/06/1963 en 16/06/1963)

Praktische info

  • 1000 Brussel
    • M
      De Brouckère
    • T
      De Brouckère
    • B
      De Brouckère