MIXITY Walk : De Europese wijk

Brussel koestert plannen om zachte weggebruikers langs een aantrekkelijk parcours van het centrum naar de Europese instellingen en verder door naar het Jubelpark te brengen. Maar ook vandaag is die wandeling al meer dan de moeite waard. Ze leidt je langs heel wat onverwachte plekken.
 

VAN BOEREN NAAR DE FINE FLEUR

De Leopoldwijk was tot ver in de 19de eeuw nog de echte boerenbuiten. Beeld je een weids landschap in van akkers, grasland, moerassen, vijvers, boerderijtjes en buitenverblijven. De verstedelijking van het gebied begon in 1839 met de aanleg van een prestigieuze stadsuitbreiding, net buiten de zopas afgebroken eeuwenoude stadswal. Tussen de Wetstraat en de Luxemburgstraat ontstond toen wat we nu de Europese wijk noemen. De fine fleur van Brussel trok naar deze moderne monumentale buurt, gebouwd in dambordpatroon, met brede straten, grote kavels, parken en pleinen. De ligging was perfect: rustig, ver van het gewoel en gepeupel, maar toch vlak bij het politieke en financiële hart van de stad. De decennia erna groeide Brussel explosief verder. De Leopoldwijk werd opgenomen in een groter stedelijk weefsel.

HERENHUIZEN VERVELLEN TOT KANTOREN

Na de Eerste Wereldoorlog ruilden de oorspronkelijke bewoners hun grote herenhuizen in voor statige villa’s in het groen. De oude woningen vervelden tot kantoren of werden verbouwd; een heuse kantoorbuurt zag het licht. In 1957 richtten zeven landen de voorloper van de Europese Unie op, de Europese Economische Gemeenschap. Zij kozen Brussel als voorlopige hoofdstad van Europa. De Belgische regering heeft in de decennia daarna alle moeite van de wereld gedaan om dit wettig te maken, met de Leopoldwijk als het perfecte politieke centrum. Brussel is officieel nog altijd niet de hoofdstad van Europa, maar de Leopoldwijk en de buurten rondom noemen we intussen wel de Europese wijk.

WAAR LIGT DE EUROPESE WIJK?

De Europese wijk bestrijkt de buurten waar het gros van de Europese instellingen zich gevestigd heeft, op het domein van de gemeenten Elsene, Etterbeek en Brussel-stad. De zoektocht naar en de bouw van nieuwe kantoorcomplexen voor de groeiende Europese Unie zorgt nog altijd voor spanningen in de wijk. De bewoners willen immers prettig blijven wonen. Het Brussels Gewest heeft daarom samen met de Europese Commissie een masterplan ontwikkeld dat het leef- en woonklimaat in de buurt wil verbeteren. Bijvoorbeeld door de openbare ruimte toegankelijker te maken voor voetgangers, de woonfunctie en het culturele erfgoed te versterken en de kantoorruimte te concentreren.

EEN INTERNATIONALE SMELTKROES

De wijk is heel internationaal. De minstens 50.000 mensen die voor een Europese instelling werken komen uit de 28 lidstaten van de EU. Daarnaast zijn er zeker evenveel personen van een nog diverser afkomst actief in bedrijven, organisaties en ambassades die direct of indirect samenwerken met de Europese instellingen. Alleen al het aantal lobbyisten wordt geschat op minstens 20.000. Door de week is het een komen en gaan van groepen die het Parlement of een van de andere Europese instellingen bezoeken, terwijl er in het weekend steeds meer individuele toeristen opduiken. Het Eurenglish is de meest gesproken taal in de Europese wijk. Het is een versimpelde variant van het Engels, gesproken door de Europese ambtenaren en hun stagiaires. Maar als je door de buurt wandelt, en je oren goed openhoudt, pik je gespreksflarden op in tal van andere Europese talen. Leuk spelletje: raden welke taal je hoort!

WERKEN, MAAR NIET ALLEEN DAT

De laatste jaren worden hier steeds meer woningen gebouwd, nadat de wijk lang vooral een kantoorbuurt is geweest. Inmiddels wonen, winkelen en ontspannen mensen zich hier. Er is misschien één verschil met de gemiddelde Brusselse buurt: het aanbod aan cafés, restaurants, culturele instanties en winkels in de Europese wijk heeft een internationaler karakter dan elders.

OP DE OEVERS VAN DE MAALBEEK

Wie vanuit het stadscentrum richting het Jubelpark wandelt, zal merken dat hij op zeker moment de diepte induikt, om daarna weer flink omhoog te klimmen. Op het diepste punt ligt onder het asfalt de Maalbeek verstopt. Haar bron ligt, nog altijd zichtbaar, in het park van de abdij van Ter Kameren, waarvandaan ze onmiddellijk aan een ondergronds parcours in noordelijke richting begint, die duurt tot aan haar monding in de Zenne in Schaarbeek. Behalve het ingesneden en golvend reliëf heeft de Maalbeek nóg een duidelijk spoor achtergelaten in de Europese wijk: de vijver van het Leopoldpark.

MULTIMODAAL

Nu is de auto nog koning in de Europese wijk. De nieuwe wandelas die het centrum van Brussel vanaf het Warandepark met het Jubelpark verbindt, is een eerste poging om deze overheersing te beteugelen. Ook het masterplan zet in op ingrepen die de buurt geleidelijk een steeds verkeersluwer en voetgangersvriendelijker aanzien willen geven. Natuurlijk zijn er ook nu al voldoende alternatieven om je zonder auto door het hart van de Europese Unie te bewegen. Te voet, met de (villo)fiets, de trein, de bus of de metro: keuze te over! Multimodale knooppunten vind je bij station Schuman (treinen, bussen en metro), station Luxemburg (treinen en bussen) en metrostation Kunst-Wet.

STARTPUNT : TROON (METROLIJN 2, 6)