MIXITY Walk : Flageywijk

Een wandeling van de Vijvers van Elsene langs het hippe Flageyplein tot in de Malibranstraat brengt je van de ene wereld in de andere. De afstand is niet groot, de verschillen tussen de buurten zijn dat wel.

VAN DE ENE WERELD IN DE ANDERE

Een wandeling van de Vijvers van Elsene langs het Flageyplein tot in de Malibranstraat brengt je van de ene wereld in de andere. De afstand is niet groot, de verschillen tussen de buurten zijn dat wel. Terwijl de wijk rond de Vijvers van Elsene groen en residentieel is, is de Malibranwijk erg stedelijk en veel minder welgesteld. Mensen van uiteenlopende origine wonen er dicht op elkaar, en er zijn veel goedkope winkels. Rond het Eugène Flageyplein komen beide werelden samen. Op een subtiele manier: op Flagey zelf zitten families die hier de ruimte komen zoeken die ze in hun eigen woonbuurt ontberen. Op het vlakbij gelegen Heilig-Kruisplein worden de terrasjes bevolkt door bobo’s, studenten en Europese expats. Of stellen we het nu te eenvoudig voor? De Europese wijk rond het Jourdanplein rukt immers op naar Malibran, het Flageyplein heeft met zijn mix van buurtbewoners en uitgaanspubliek een eigen uitstraling gekregen, en rond de Vijvers zoeken op warme dagen ook migrantenfamilies een plekje in de zon.

PORTUGEZEN EN FRANSEN

De finale van het Europees kampioenschap voetbal in de zomer van 2016 tussen Portugal en Frankrijk werd in de buurt van Flagey met bijzonder veel belangstelling gevolgd. Portugezen en Fransen vormen er namelijk de belangrijkste buitenlandse nationaliteiten. De Portugese migratie dateert al uit het midden van de vorige eeuw, toen arme Portugezen hun land verlieten om in België een job in de industrie te komen zoeken. Hun aanwezigheid valt hier op: rond de Brouwerijstraat liggen heel wat Portugese restaurants en cafés, die er geen geheim van maken dat er hevige supporters van de Portugese nationale ploeg over de vloer komen. Franse vlaggen vind je hier niet − rond de Vijvers wonen welgestelde Fransen die anonimiteit zoeken, en met de hogesnelheidstrein zo weer in Parijs staan. Of zijn we de zaken alweer wat te simpel aan het bekijken? Bij de Portugezen in deze buurt zijn er ook werknemers van de Europese Unie of universitair geschoolde jongeren die de recente economische crisis in hun land zijn ontvlucht. En uiteraard zijn niet alle Fransen miljonairs. En dan hebben we het nog niet over al die andere nationaliteiten die hier wonen.

VISSEN IN VIER VIJVERS

In lang vervlogen tijden was deze buurt een moerassig gebied waar een beek doorliep, de Maalbeek. Na de oprichting van de abdij Ter Kameren werden vier visvijvers aangelegd, waarvan een op de huidige plek van het Flageyplein. Er ontstond een klein dorp, Elsene, dat zijn naam ontleende aan de vele elzen die in de omgeving groeiden. De bewoners werkten voor de abdijmolen, sprokkelden hout in het Zoniënwoud en vervoerden het naar de stad, via de Elsensesteenweg, die toen het traject van de De Vergniesstraat volgde. Van de vier vijvers zijn er nu maar twee meer over. De Maalbeek is gekanaliseerd en onder de grond gestopt. Maar nat kan het hier in de vallei nog altijd zijn: onder de ondergrondse parking van Flagey bevindt zich niet voor niets een stormbekken. Bij zware regenval worden alle auto’s uit voorzorg uit de parking gesleept. Ook de dorpse sfeer is niet helemaal verdwenen. Om die op te snuiven, moet je maar eens de kronkelende Korte Malibranstraat doorwandelen.

BIER EN VERTIER

Door de aanwezigheid van water vormde de buurt een aantrekkelijke omgeving voor brouwerijen. Dat er hier indertijd nogal wat waren, blijkt uit straatnamen als Brouwerijstraat, Kuipstraat, Moutstraat en Giststraat. Bij de Vijvers, op de huidige Biarritzsquare, waren de Grandes Brasseries d’Ixelles actief, bekend onder de naam Lannoy. De brouwerijen, maar ook de groene omgeving, zorgden er op hun beurt voor dat er herbergen kwamen, die ervan profiteerden dat de stadsbelastingen op bier slechts golden tot de linkeroever van de Maalbeek. De brouwerijen zijn verdwenen, maar cafés met een keur aan biersoorten zijn er naar goede Belgische gewoonte nog in overvloed. En in de winkel Malting Pot, op de hoek van de Scarronstraat en de Malibranstraat, kun je kiezen tussen 150 en 200 soorten Belgische en buitenlandse bieren.

FLAGEY, BURGEMEESTER EN CULTUURTEMPEL

De naam Flagey verwijst naar de Elsense burgemeester die het plein in de jaren 1930 liet moderniseren. Maar weinigen die dat nog weten. Vandaag is vooral het Flageygebouw bekend, hét architecturale pronkstuk van de wijk, opgetrokken door Joseph Diongre in art-decostijl. Men heeft het ook over een pakketboot, die aangemeerd ligt aan de vijvers. De andere gebouwen op het plein zijn, hoewel veel banaler qua stijl, mooi in harmonie met Diongres ontwerp. Behalve voor de architectuur is het Flageygebouw bekend om zijn geschiedenis als omroepgebouw en om zijn huidige functie als cultuurhuis. Flagey trekt ook andere culturele spelers aan. Maar ook cafés en restaurants vestigen zich maar wat graag in de schaduw van de architectuurparel.

STARTPUNT : TRAMS 93 OF 94, HALTES VLEURGAT OF ABDIJ