MIXITY Walk : Kastelein

Nergens in Brussel wonen zoveel expats uit het Europa van de Vijftien als in de Kasteleinswijk. Het patrimonium is fantastisch, de buurt bulkt van de eethuizen en cafés. Er is een enorme concentratie van kleine maar fijne winkels die de meest uiteenlopende producten verkopen. Ook kunstgaleries zijn er in de wijk in overvloed.
 

OP STAP IN TENBOS

Deze wandeling brengt ons naar de grens van Elsene en Sint-Gillis. Meer bepaald naar de Tenboswijk, die zich tussen de Louizalaan, de Charleroise Steenweg en de Waterloosesteenweg bevindt. Niet iedereen kent de naam Tenbos: tegenwoordig hebben we het vaker over de buurt van de Baljuwstraat en het Kasteleinsplein, de twee voornaamste places to be in dit deel van de hoofdstad.

EEN PARADIJS VOOR KOSMOPOLIETEN

Deze buurt is erg in trek bij de expatgemeenschap: nergens anders in Brussel woont er zo’n hoge concentratie van mensen uit ‘het Europa van de Vijftien’. Zeker Fransen zijn hier massaal aanwezig. De Tenboswijk ligt relatief dicht bij de Europese instellingen en bij

het groene Terkamerenbos. Het huizenpatrimonium straalt stijl en grandeur uit. Expats komen er ook om te winkelen en uit te gaan. De buurt bulkt van de eethuizen en cafés: noem een culinaire traditie en ze is in deze wijk aanwezig. Er zijn ontzettend veel kleine maar fijne winkels die de meest uiteenlopende producten verkopen. Zoek je een speciaalzaak in pakweg Baskische producten? El Vasco in de Edelknaapstraat heeft alles wat op je boodschappenlijst staat. Wil je liever meteen Baskisch eten? Steek dan de straat over en stap Le Fils de Jules binnen. Zin in Japans, Libanees, of in de keuken uit Kasjmir? Geen enkel probleem. Ook kunstgaleries zijn er in overvloed. Expats investeren zelf ook in de wijk: zo openden Fransen in gebouwen van de oude schaatsbaan La Patinoire Royale

in de Veydtstraat de gelijknamige kunstgalerie.

GEOMETRIE

Aan de basis van het ontstaan van de Tenboswijk ligt de aanleg van de Louizalaan vanaf 1860. Aanvankelijk was dat een project van twee privé-investeerders, maar toen het vastliep, werd het overgenomen door de overheid. Er kwam daarbij ook een plan

voor de aanleg van de residentiële wijken in de buurt van deze prestigieuze laan, gemaakt door Victor Besme. Een nog landelijk, heuvelachtig gebied werd omgevormd tot een bijna geometrische dambordstructuur, die vandaag nog altijd te herkennen is.

GRILLIGE GRENZEN

De verdeling over gemeenten loopt in deze buurt nogal grillig. De grens tussen Elsene en Sint-Gillis zigzagt doorheen het dambordpatroon van de straten. Op die grens werden indertijd netjes grensbordjes aangebracht: eentje aan de kant van Elsene, een ander aan de kant van Sint-Gillis. Je vindt een aantal van die bordjes nog steeds terug. Nog een grappig bijverschijnsel van de grens: in Sint-Gillis ligt de Amerikastraat. Het verlengde ervan in

Elsene heet Amerikaansestraat.

HOOGTEPUNTEN VAN ART NOUVEAU

In Brussel is er bijzonder veel art nouveau, maar hier staan de absolute hoogtepunten. Van Victor Horta is er vooreerst zijn eigen woning in de Amerikastraat, nu het Horta Museum. In de Paul Emile Jansonstraat staat het Hotel Tassel, een van zijn vroegste ontwerpen. Vlakbij liggen zijn realisaties Hotel Solvay en Hotel Max Hallet, beide op de Louizalaan. Van Paul Hankar, ook een van de grote namen uit de art nouveau, heb je zijn eigen woonhuis in de Defacqzstraat en, in dezelfde straat, het Hotel Ciamberlani, met de spectaculaire sgraffito-gevel. En er zijn de gebouwen van Octave van Rysselberghe en van Benjamin De Lestré en van zovele anderen… De architecturale parels lijken wel uitgestrooid over de

wijk. Worden in Barcelona de art-nouveaupanden platgelopen door toeristen, dan is dat in deze buurt niet het geval: de meeste zijn nog gewoon bewoond, of er zit een bedrijf in. Sommige kun je wel bezoeken tijdens de tweejaarlijkse biënnale van art nouveau

en art deco in Brussel. Informatie vind je op www.explore.brussels.

CARROSSERIEBOUW

Veel industrie is er in deze wijk nooit geweest, en al zeker geen zware. Omdat het Zoniënwoud zo dichtbij was, vestigden er zich wel een aantal schrijnwerkerijen. Er waren ook koetswerkbedrijven,omdat koetswerk in oorsprong verwant is met de houtindustrie.

En van koetsen kwamen auto’s, en allerlei beroepen die met carrosseriebouw te maken hebben: smederijen, ijzerwaren, boutenfabrieken… Vandaag is D’Ieteren, in de Maliestraat,

de bekendste autohandel in de Tenboswijk. En wie nog een ijzerwarenhandel wil zien zoals hij er honderd jaar geleden uitzag, moet iets gaan eten in brasserie La Quincaillerie in de Edelknaapstraat.

STARTPUNT: KRUISPUNT LOUIZALAAN EN BALJUWSTRAAT, TRAMS 92/93 EN 81