MIXITY Walks : Bosvoorde

BOSVOORDE EN WATERMAAL

Voor veel mensen zijn de namen Watermaal en Bosvoorde onlosmakelijk met elkaar verbonden. Twee delen van één gemeente, maar met een heel ander karakter. Watermaal, van oudsher een landbouwdorp, is intussen meer verstedelijkt. Bosvoorde is groener, dorpser, en kleinschaliger, maar had tot in de 19de eeuw meer inwoners dan Watermaal. Nu is dat andersom.

IN DE SCHADUW VAN HET WOUD

Watermaal-Bosvoorde is 13 km2 groot, en meer dan de helft van de gemeente wordt door het Zoniënwoud ingenomen. Vooral in Bosvoorde is het woud nooit ver weg. In de 13de eeuw is het dorp ontstaan aan de rand ervan, rond de hertogelijke jachtresidentie. Die heeft haar sporen ook in het huidige dorp nagelaten, zoals je tijdens de wandeling zult zien. Leuk om te weten is dat de naam Bosvoorde niet verwijst naar ‘bos’ maar een verbastering is van ‘Boutsvoord’, de naam van de eerste jachtmeester. Die ruilde zijn woonplaats in Leuven in voor Brussel, op vraag van de hertogen van Brabant, de eigenaars van het Zoniënwoud.

WATERRIJK

Op je parcours zul je verschillende vijvers en beken tegenkomen. Bosvoorde ligt dan ook in de vallei van de Woluwe, een van de zijriviertjes van de Zenne. Drie beken komen samen in de ‘grote vijver van Bosvoorde’, die bijna midden in de gemeente ligt. Vanaf daar begint de Woluwe officieel aan haar loop van 10 kilometer, pal naar het noorden toe, tot aan haar monding in Vilvoorde. Op het traject in het Brusselse Gewest kun je genieten van heerlijke parken, moerassen en natuurreservaten, waar je de propere Woluwe op veel plaatsen ook met eigen ogen kunt zien. In Bosvoorde hebben de Woluwe en haar zijbeekjes in ieder geval

voor een heel reliëfrijk landschap gezorgd. Dat zul je voelen tijdens je wandeling, maar de verrassende uitzichten die je ervoor in ruil krijgt zijn een faire deal.

GROTE DOMEINEN

Bosvoorde is een erg geliefde woongemeente, vol groen en rust. Dat was zeker zo in de 19de eeuw, toen heel wat rijke burgers er een buitenverblijf in een groot domein optrokken aan de rand van het woud. Bosvoorde was vanaf de 17de eeuw makkelijk bereikbaar voor koetsen vanuit Brussel, via de geplaveide Terhulpensesteenweg. Vooral tussen 1822 en 1843, toen het Zoniënwoud in privéhanden was, werden grote stukken van het woud verkocht en verkaveld. In de jaren erna kwamen hier grote domeinen en buitenverblijven, vooral tussen 1866 en 1910.

TREIN ALS VERKAVELINGSMOTOR

In 1854 kwam er een treinverbinding die Brussel met Luxemburg verbond. De lijn reed door Bosvoorde, dat ook een stationnetje kreeg. Zo raakte de gemeente nog makkelijker verbonden met de stad. Vanaf dat moment trok Bosvoorde niet alleen de aristocratie, maar ook de burgerij en gewone mensen aan. Ook ateliers en bedrijven vestigden zich hier. In de jaren 1920 van de 20ste eeuw werd de gemeente uitgebreid met de coöperatieve tuinwijken Le Logis en Floréal, die nu beschermd zijn.

VER EN DICHTBIJ

Bosvoorde was in de 19de eeuw dus al op verschillende manieren verbonden met het centrum van Brussel. Toch bleef het in die periode nog een klein, ietwat geïsoleerd dorpje aan de rand van het woud. Tussen 1900 en 1910 veranderde dat, met de aanleg van de huidige Delleurlaan. Die moest de verbinding maken tussen de Terhulpensesteenweg en de Tervurenlaan via de Vorstlaan. De ‘bocht van Bosvoorde’, zoals de Delleurlaan ook wordt genoemd, werd als een soort ringweg aangelegd op aansporen van Leopold II. De betere bereikbaarheid heeft de gemeente intussen erg populair gemaakt als woonplek voor de middenklasse en als locatie voor bedrijven.

INTERNATIONAAL ÉN LOKAAL

Watermaal-Bosvoorde is erg ‘Belgisch’ qua bevolking, en de buitenlanders die er wonen komen voornamelijk uit andere EUlanden. De gemeente heeft één echte hotspot: de International School of Brussels op de site van het oude kasteeldomein Bischoffsheim. Ook telt ze een paar ambassades en hoofdzetels van internationale bedrijven, een kleine kolonie Japanners wier kinderen schoollopen in Oudergem, in de Japanse school, dicht bij de gemeentegrens.

PAARDENKOERS

De vroegere renbaan van Bosvoorde ligt eigenlijk niet in Bosvoorde, maar ook net over de grens, in Ukkel. In en om Brussel, toen er nog flink op paarden werd gewed, waren er veel van die plekken. Sinds een twintigtal jaar worden hier geen koersen meer gereden, maar er ligt wel een golfpiste. De gebouwen, zowel uit de 19de eeuw als de eerste helft van de 20ste eeuw, zijn recent opgeknapt omdat de site een nieuwe bestemming krijgt: een park waar allerlei zachte recreatie kan plaatsvinden en dat tegelijk een toegangspoort is naar het Zoniënwoud. Het project kreeg de naam Droh!me (www.drohme.be).

STARTPUNT: TRAM 94, HALTE BOSVOORDE STATION